Georges Perec en de schijnbewegingen van het geheugen

Ergens in ons sterrenstelsel draait een kleine planeet met de naam Georges Perec rondjes.  De franse schrijver Perec had iets met ruimte, met ruimten en de ruimte. Daarvan getuigt niet enkel het prachtige boekje Ruimten rondom, maar ook de roman Het leven een gebruiksaanwijzing. Tijdens zijn leven was Perec buiten Frankrijk niet erg beroemd. Na zijn overlijden in 1982 wordt steeds meer van zijn aanzienlijke oeuvre vertaald.

Die groeiende bekendheid gaat gepaard met een opmerkelijke miskenning van de thematiek van zijn boeken. George Perec wordt vooral gezien als een puzzelaar, lid van een groep Parijse schrijvers die bijzondere contraintes, constraints, beperkingen, vormregels verzonnen waaraan een tekst moest voldoen (OuLiPo, Ouvroir de Litterature Potentielle). Perecs meesterproef op dit gebied is een roman waarin de letter e ontbreekt, in het Nederlands uitgegeven als ‘t Manco. De Franse titel is La Disparition, het verdwijnen, en daar gaat het in zijn werk om. Al die puzzels lijken een manier om te schrijven over wat verdwenen is en niet meer kan worden herinnerd, zijn ouders, zijn jeugd in de tweede wereldoorlog, de plekken waar hij woonde. Het zijn schijnbewegingen van het geheugen. Impliciet in boekjes met merkwaardige titels als Wat voor brommertjes met verchroomd stuur achter op de binnenplaats (1966; NL 1993), expliciet in een project begonnen in 1969 om twaalf plekken in Parijs waar hij heeft gewoond of bijzondere herinneringen aan heeft te beschrijven, elke maand twee. Elke plek tweemaal, een keer op grond van observaties en de andere uit het hoofd. Dat zou hij elk jaar, twaalf jaar lang herhalen, waarna hij over 288 teksten zou beschikken. Dat alles om zicht te krijgen op een drievoudige veroudering: van de plekken zelf, van zijn herinneringen en van zijn schrijven. Hij is er voortijdig mee gestopt. Misschien omdat het een onmogelijk taak was, maar vooral omdat hij er in 1975 met W of de jeugdherinnering (NL 1991) eindelijk aan toekwam om over zijn (vroege) geschiedenis te schrijven. Daarna was er ruimte  voor die grote roman Het leven een gebruiksaanwijzing, die bestaat  uit de beschrijving van alle kamers van een groot Parijs pand en de activiteiten die er zich afspelen.

Donderdag 15 maart om 19 uur praat Arnold Reijndorp verder over Georges Perec, over puzzels (een beetje), maar vooral over ruimte, plekken, herinneringen, dingen en het verdwijnen ervan. Toegang gratis.

Voor de liefhebbers wordt om 18 uur een maaltijd geserveerd door de Wereldvrouwen. Kosten € 7,50. Aanmelden voor de maaltijd kan tot één dag vantevoren via mieke@quasi-modo.nl.

Comments are closed.